To wielkie letnisko, na które składają się: Nida, 2-kilometrowy kawałek lasu oraz Ruciane, można nazwać południową bramą Mazur. Tutaj dociera się od strony Warszawy i Ostrołęki, stąd wyrusza się na podbój Krainy Tysiąca Jezior. Ruciane-Nida ma wyjątkowe położenie w lesie, nad jeziorami Nidzkim i Guzianką Wielką. Poza tym jest bazą wypadową dla żeglarzy, którzy tłumnie przybywają tu w sezonie. Sklepy i knajpki, ciągnące się wzdłuż głównej ulicy, naprzeciw stacji PKP, zaludniają się wtedy kolorowym tłumem i rozbrzmiewają muzyką. Osobliwą atrakcją jest śluza Guzianka wraz z przeprawiającymi się przez nią łajbami. Z mostu nad kanałem można przyglądać się

żeglarskiemu misterium stawiania masztów i nawigacji.Ważna informacja dla mniej wytrawnych wodniaków: z przystani pasażerskiej koło portu  w Rucianem od maja do września wypływają stateczki spacerowe na godzinne wycieczki po jeziorze Nidzkim (kilka rejsów w ciągu dnia, ostatni bywa połączony z kolacją). Niektóre kilkugodzinne rejsy umożliwiają zwiedzanie Mikołajek lub Popielna.
Z Rucianego - Nidy można wyruszyć na wycieczki piesze i rowerowe niebieskim szlakiem do leśniczówki Pranie (7 km);czerwonym szlakiem wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Bełdany do Wygryn (5 km w jedną stronę), gdzie zachowało się kilka drewnianych mazurskich chałup; malowniczym szlakiem zielonym z Rucianego przez śluzę Guziankę do Piasków, położonych na wschodnim brzegu Bełdan, lasami wokół jeziora Guzianki (14 km);czerwonym szlakiem przez śluzę Guziankę i Piaski do Wejsun, jednej z ładniejszych okolicznych wsi z neogotyckim kościołem (7 km). Z Wejsun czerwony szlak przez ładne lasy i Końcewo prowadzi do Niedźwiedziego Rogu, gdzie znajduje się punkt widokowy na Śniardwy (5 km w jedną stronę)

Miasteczko, ogłoszone  Perłą  Mazur,  leży  nad wąskimi jeziorami rynnowymi: Mikołajskim (pow. 499 ha) i Tałty (pow. 1160 ha). Mikołajki, wzmiankowane już w 1444 r., były przez wieki wsią rybacką, w 1726 r. podniesiono do godności miasta. Turyści pojawili się po I wojnie i od tego czasu miasteczko jest popularnym letniskiem. O tym jak popularnym, można przekonać się w szczycie sezonu, gdy zapełnia się po brzegi turystami i rozbrzmiewa gwarem imprez. W centrum, przy placu Kościelnym, wznosi się klasycystyczny kościół ewangelicki z XIX w.  We wnętrzu można zobaczyć drewniane empory, sklepienie kasetonowe, a nad wejściem ładne organy.Przy placu Wolności, pełniącym rolę rynku, stoją ozdobne kamieniczki i odnowiony dawny ratusz, obecnie hotel Mazur.

Augustów - miasto założone przez króla Zygmunta Augusta na mocy przywileju lokacyjnego nadanego w Wilnie 17 maja 1557 roku. Malowniczy krajobraz miasto zawdzięcza Puszczy Augustowskiej i okalającym je jeziorom: Sajno, Necko, Białe, Rospuda, Studzieniczne oraz kilkunastu mniejszym. Augustów od dawna jest uznaną stolicą sportów wodnych i turystyki aktywnej. W sezonie letnim na jeziorach grupują się miłośnicy żeglarstwa, kajakarstwa, wioślarstwa, narciarstwa wodnego i motorowodniacy. Ogromną popularnością cieszą się wycieczki statkami białej floty i gondolami, podczas których można podziwiać piękno Ziemi Augustowskiej. Turyści, których nie przeraża wysiłek fizyczny, chętnie wybierają kajaki, które są szczególnie popularne w regionie.

Kanał Augustowski był największą inwestycją Królestwa Polskiego XIX wieku. Na skutek wojny celnej pomiędzy Królestwem Polskim i Rosją a Prusami, Królestwo Polskie miało utrudniony dostęp do Bałtyku i tym samym został uniemożliwiony import i eksport towarów. Sytuacja ta skierowała uwagę rządów polskiego i rosyjskiego na możliwość wykorzystania wodnego transportu śródlądowego w szerszym zakresie. Cała droga miała składać się z dwóch części: Kanału Augustowskiego -po stronie polskiej i Kanału Windawskiego - po stronie rosyjskiej. Z inicjatywy Ministra Skarbu Księcia Franciszka Ksawerego Druckiego -Lubeckiego wiosną 1823 roku Ignacy Prądzyński rozpoczął prace nad projektem Kanału Augustowskiego, który miał połączyć dorzecze Narwi z Niemnem. Dla utrzymania odpowiedniego poziomu wody zaprojektowano śluzy oraz wiele upustów i jazów. 

Jedną z największych atrakcji Augustowa jest pierwszy w Polsce profesjonalny wyciąg dla narciarzy wodnych. Jego długość wynosi 740 m., a maksymalna prędkość, jaką może rozwinąć - 58 km/h. Z wyciągu może korzystać jednocześnie 8 osób. Za otwarcie wyciągu Miasto otrzymało prestiżową nagrodę Prezesa Polskiej Organizacji Turystycznej "Przebiśnieg '99". Każdego lata odbywa się tu szereg imprez sportowych, m. in. Wodny Slalom Gwiazd z Trójką, Amatorskie Mistrzostwa Polski w Narciarstwie Wodnym.